Ile godzi wynosi część etatu dla osoby bez oraz z orzeczeniem o niepełnosprawności
Pół etatu to 20 godzin tygodniowo. Taką odpowiedź zna wiele osób, lecz przy planowaniu pracy sama liczba godzin nie wystarcza. Można pracować codziennie krócej albo przychodzić do pracy tylko w wybrane dni. Do tego miesięczny wymiar zmienia się wraz z kalendarzem. Jest też wyjątek, który łatwo przeoczyć: przy umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności pełen etat liczy się według krótszej normy. Wtedy wszystkie ułamki dają inny wynik.
Najważniejsze informacje w skrócie
- Pełny etat to przeciętnie 40 godzin pracy tygodniowo.
- 1/4 etatu oznacza przeciętnie 10 godzin tygodniowo, a 1/2 etatu – 20 godzin.
- 3/4 etatu to przeciętnie 30 godzin tygodniowo przy zwykłej normie czasu pracy.
- Ten sam wymiar etatu można rozłożyć na pięć krótszych dni albo mniejszą liczbę dłuższych dni.
- Przy umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności pełny etat wynosi co do zasady 35 godzin tygodniowo.
- Licząc od normy 35 godzin, 1/4 etatu to 8 godzin i 45 minut, a 1/2 etatu – 17 godzin i 30 minut tygodniowo.
- Przy tej samej skróconej normie 3/4 etatu oznacza 26 godzin i 15 minut tygodniowo.
Ile godzin tygodniowo oznacza 1/4, 1/2 i 3/4 etatu?
Najpierw weźmy zwykłą normę czasu pracy: pełny etat to przeciętnie 40 godzin tygodniowo. Pozostałe wymiary są częścią tych 40 godzin.
- 1/4 etatu – przeciętnie 10 godzin tygodniowo. To jedna czwarta z 40 godzin. Przy pracy przez pięć dni wychodzą po 2 godziny dziennie.
- 1/2 etatu – przeciętnie 20 godzin tygodniowo. Można pracować po 4 godziny przez pięć dni. Możliwy jest też grafik z mniejszą liczbą dni pracy.
- 3/4 etatu – przeciętnie 30 godzin tygodniowo. Jeśli godziny rozłożymy równo na pięć dni, wyjdzie po 6 godzin dziennie.
- Cały etat – przeciętnie 40 godzin tygodniowo. Najbardziej znany układ to pięć dni po 8 godzin.
Czy 1/2 etatu zawsze oznacza pracę od poniedziałku do piątku po cztery godziny? Nie. Taki układ jest prosty do zapamiętania, ale równie dobrze można pracować przez dwa pełne dni i jeden krótszy. Ministerstwo Rodziny podaje oba rozwiązania jako przykłady dopuszczalnego rozkładu czasu pracy.
Ułamek etatu określa więc liczbę godzin do przepracowania, a nie gotowy grafik. Jeśli ktoś mówi „pracuję na ćwierć etatu”, nadal nie wiemy, w które dni pojawia się w pracy. Przy 3/4 etatu też nie trzeba kończyć każdego dnia dokładnie po sześciu godzinach.
Jest jeszcze miesiąc. Cztery tygodnie po 40 godzin dają 160 godzin, lecz nie każdy miesiąc składa się z czterech tygodni pracy. Różna liczba dni roboczych i święta wpływają na wymiar w danym okresie rozliczeniowym. Dlatego 20 godzin tygodniowo to wygodny skrót dla pół etatu, a nie stała liczba godzin do wpisania w każdym miesiącu. Wymiar na część etatu ustala się proporcjonalnie do wymiaru obowiązującego w tym okresie.
Orzeczenie o niepełnosprawności a 1/4, 1/2 i 3/4 etatu – UWAGA, bo tutaj czas pracy liczy się nieco inaczej!
Tu pojawia się różnica z tytułu. Pracownik ze znacznym albo umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ma co do zasady normę wynoszącą maksymalnie 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo. To właśnie 35 godzin stanowi podstawę do wyliczenia części etatu. Przy lekkim stopniu niepełnosprawności skrócona norma 7/35 nie obowiązuje.
Przy umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności punktem wyjścia jest 35 godzin tygodniowo na pełnym etacie. Od tej liczby liczymy poszczególne części etatu:
- 1/4 etatu – 8 godzin i 45 minut tygodniowo. To jedna czwarta z 35 godzin.
- 1/2 etatu – 17 godzin i 30 minut tygodniowo. To połowa z 35 godzin.
- 3/4 etatu – 26 godzin i 15 minut tygodniowo. To trzy czwarte z 35 godzin.
- Cały etat – 35 godzin tygodniowo. Przy pracy przez pięć dni daje to po 7 godzin dziennie.
Dlatego pół etatu dla takiego pracownika wynosi 17 godzin i 30 minut, a nie 20 godzin tygodniowo. PFRON pokazuje tę samą zasadę na przykładzie 1/4 etatu, wskazując, że daje on mniej niż 9 godzin tygodniowo (źródło do pliku .pdf na dole artykułu).
Łatwo tu o pomyłkę. Skoro pełny dzień skraca się z ośmiu do siedmiu godzin, ktoś może uznać, że na pół etatu trzeba odjąć godzinę od czterogodzinnego dnia. Wyszłyby trzy godziny, czyli zaledwie 15 godzin przez pięć dni. Poprawne wyliczenie dla takiego układu to 3 godziny i 30 minut dziennie. Skrócenie rozkłada się proporcjonalnie do części etatu.
Nie oznacza to jednak, że osoba na pół etatu musi pracować codziennie po 3,5 godziny. Może mieć w grafiku dwa dni po siedem godzin i trzeci dzień trwający 3,5 godziny. Ważne, by rozkład odpowiadał wymiarowi zatrudnienia i nie przekraczał obowiązujących ją norm. Państwowa Inspekcja Pracy podkreśla, że limity 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu są sztywne.
Samo potoczne określenie „pracownik z PFRON” niewiele tu wyjaśnia. Trzeba znać stopień niepełnosprawności i wiedzieć, czy pracownik przedstawił pracodawcy orzeczenie. Przepisy przewidują również wyjątki od skróconych norm, m.in. przy pracy polegającej na pilnowaniu. Dlatego przy ustalaniu grafiku liczą się dokumenty i sytuacja danej osoby, nie sam fakt korzystania przez pracodawcę z dofinansowania.
Przykłady 1/4 etatu
Przy zwykłej normie ćwierć etatu daje 10 godzin w typowym tygodniu pracy. Można rozłożyć je po dwie godziny przez pięć dni. Ktoś, kto wykonuje zadania tylko w określonych dniach, może mieć zamiast tego dwa pięciogodzinne dni. Ułamek w umowie pozostaje taki sam, zmienia się sposób rozpisania godzin.
A jeśli obowiązuje norma 7/35? Tydzień odpowiadający ćwierci etatu obejmuje 8 godzin i 45 minut. Przy pracy przez pięć dni byłaby to godzina i 45 minut dziennie. Możliwy jest też inny układ – dzień siedmiogodzinny, a pozostała godzina i 45 minut w kolejnym dniu.
Warto spojrzeć na te przykłady bez przywiązania do jednego schematu. Dla osoby dojeżdżającej daleko codzienna wizyta na niecałe dwie godziny może być mało wygodna. Inny rozkład bywa wtedy sensowny, o ile odpowiada umowie i przepisom o czasie pracy. To dlatego sam zapis „1/4 etatu” nie odpowie na pytanie, o której pracownik zaczyna i kończy dzień.
Przykłady 1/2 etatu
Najbardziej znany wariant to cztery godziny dziennie od poniedziałku do piątku. Razem daje 20 godzin w tygodniu przy zwykłej normie. Ale pół etatu może wyglądać inaczej: dwa dni po osiem godzin, a trzeciego dnia cztery. Pracownik spędza wtedy w pracy mniej dni, choć tygodniowa liczba godzin się zgadza.
Przy umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności punkt wyjścia wynosi 17 godzin i 30 minut. Gdy praca odbywa się przez pięć dni, na każdy przypadają 3 godziny i 30 minut. Przy trzech dniach można zaplanować dwa po siedem godzin, a ostatni na 3 godziny i 30 minut. Nie ma obowiązku, by każdy dzień był tej samej długości. Trzeba jednak pilnować normy dobowej.
Jest tu drobny szczegół, o którym łatwo zapomnieć przy krótkich zmianach. Pracownik z orzeczeniem ma prawo do dodatkowej, płatnej 15-minutowej przerwy na wypoczynek albo gimnastykę usprawniającą. PIP wskazuje, że przysługuje ona bez względu na stopień niepełnosprawności i jest wliczana do czasu pracy. To odrębna sprawa od samego wyliczenia pół etatu.
Przykłady 3/4 etatu
Trzy czwarte zwykłego etatu to 30 godzin tygodniowo. Najłatwiej wyobrazić sobie pięć dni po sześć godzin. Można jednak zaplanować trzy dni po osiem godzin i jeden dzień sześciogodzinny. W obu układach tygodniowa suma wynosi 30 godzin.
Przy skróconej normie wynik jest mniej okrągły: 26 godzin i 15 minut. Podział na pięć dni daje po 5 godzin i 15 minut. Jeśli praca ma przypadać na cztery dni, przykładowy rozkład to trzy dni po siedem godzin i jeden trwający 5 godzin i 15 minut. Widać tu wyraźnie, dlaczego nie warto liczyć takiego etatu od 40 godzin. Różnica wyniosłaby aż 3 godziny i 45 minut tygodniowo.
Tygodniowe przykłady pomagają zrozumieć ułamek etatu, ale grafik układa się dla określonego okresu rozliczeniowego. Przed wpisaniem godzin na cały miesiąc trzeba sprawdzić jego wymiar i uwzględnić święta. Gdy pracownik przedstawia orzeczenie w trakcie okresu rozliczeniowego, wymiar również wymaga ponownego ustalenia.
A co tam, dajmy jeszcze przykład całego etatu
Pełen etat przy zwykłej normie kojarzy się z ośmioma godzinami przez pięć dni, czyli przeciętnie 40 godzinami tygodniowo. To od tej liczby powstały wcześniejsze wyniki: 10 godzin na ćwierć etatu, 20 na pół i 30 na trzy czwarte.
Przy umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności pełny etat może oznaczać siedem godzin dziennie i 35 tygodniowo. Nadal jest to cały etat – krótsza norma nie zamienia go w 7/8 etatu. Z niej bierze się później 17 godzin i 30 minut przy połowie etatu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile godzin tygodniowo ma osoba zatrudniona na 1/4 etatu?
Przy zwykłej normie czasu pracy jest to przeciętnie 10 godzin tygodniowo. Godziny można rozłożyć na kilka krótszych dni albo zaplanować mniej dni pracy.
Czy 1/2 etatu zawsze oznacza 4 godziny pracy dziennie?
Nie. Pięć dni po 4 godziny to jeden z możliwych grafików, ale pół etatu można rozłożyć również na mniejszą liczbę dni.
Ile godzin tygodniowo wynosi 3/4 etatu?
Przy zwykłej normie są to przeciętnie 30 godzin. Jeśli praca odbywa się przez pięć dni, można zaplanować po 6 godzin dziennie.
Dlaczego liczba godzin na 1/2 etatu może się różnić między miesiącami?
Miesiące mają różną liczbę dni roboczych, a na wymiar czasu pracy wpływają też święta. Dlatego godzin na dany miesiąc nie ustala się przez pomnożenie 20 przez cztery.
Ile godzin wynosi 1/2 etatu przy umiarkowanym stopniu niepełnosprawności?
Przy skróconej normie punktem wyjścia jest 35 godzin tygodniowo na pełnym etacie. Połowa daje 17 godzin i 30 minut tygodniowo.
Czy 1/4 etatu przy orzeczeniu o niepełnosprawności to zawsze 8 godzin i 45 minut tygodniowo?
Taki wynik dotyczy wyliczenia od normy 35 godzin, obowiązującej co do zasady przy umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Samo posiadanie orzeczenia nie oznacza jeszcze, że stosuje się tę normę.
Czy osoba z orzeczeniem może pracować na całym etacie po 7 godzin dziennie?
Tak. Przy umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności pięć dni po 7 godzin daje pełny etat według skróconej normy.
Źródło:
https://www.pfron.org.pl/fileadmin/ftp/dokumenty/Publikacke_COI/zatrudnianie_osob_niepelnosprawnych.pdf - strona 51
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19740240141
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19971230776
Przeczytaj także inne artykuły o biznesie i nie tylko:
Dodaj komentarz