Zwykły przelew zamiast split payment a konsekwencje

Szczegóły: Autor: Sebastian - Biznesator; Kategoria: Finanse firmowe

Konsekwencje skarbowe za brak płatności split payment

Dokonałeś przelewu z pominięciem podziału płatności na kwotę netto i VAT, czyli tak zwanego split payment? A może wystawiłeś fakturę bez adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” i dopiero po czasie zauważyłeś problem? I co teraz? Czy urząd skarbowy może wyciągnąć z tego konsekwencje? Czasami da się taki błąd naprawić dość szybko. Innym razem sprawa robi się mniej przyjemna, zwłaszcza gdy kontrola już trwa albo druga strona źle rozliczyła dokument. Wiele zależy od tego, kto popełnił błąd, kiedy został zauważony i czy VAT został finalnie rozliczony poprawnie.

Najważniejsze informacje w skrócie

Brak płatności w mechanizmie MPP może oznaczać sankcję wynoszącą 30% VAT z faktury.
Kupujący może stracić możliwość zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu.
Przy jednoosobowej działalności gospodarczej możliwa jest grzywna do 720 stawek dziennych.
Sprzedawca bez adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” również ryzykuje sankcję 30% VAT.
Brak oznaczenia MPP na fakturze nie usuwa automatycznie obowiązku split payment.
Błąd można czasem naprawić przez zwrot środków i ponowne wykonanie przelewu w MPP.

Konsekwencje dla kupującego za wykonanie zwykłego przelewu zamiast płatności split payment

Na pierwszy rzut oka taki błąd może wydawać się drobny. Ktoś zrobił zwykły przelew zamiast użyć komunikatu MPP, pieniądze przecież dotarły, faktura została opłacona ... więc gdzie problem? No właśnie urząd skarbowy patrzy na to inaczej.

Jeżeli faktura podlega obowiązkowemu mechanizmowi podzielonej płatności, a kupujący mimo tego wykona zwykły przelew, pojawiają się konsekwencje. Fiskus może nałożyć dodatkowe zobowiązanie podatkowe wynoszące 30% kwoty VAT przypadającej na towary lub usługi objęte obowiązkowym split payment. Przy wyższych kwotach taka kara potrafi mocno zaboleć.

To jednak dopiero jedna strona problemu. Druga dotyczy kosztów uzyskania przychodu. Jeżeli płatność została wykonana poza MPP, wydatek nie stanowi kosztu podatkowego. Wtedy przedsiębiorca musi zmniejszyć koszty uzyskania przychodów albo zwiększyć przychody (jeśli nie ma możliwości zmniejszenia kosztów) w miesiącu wykonania takiej płatności. Czyli nawet gdy faktura była prawdziwa, zakup faktycznie miał miejsce, a towar został dostarczony – urząd nadal może wyłączyć taki wydatek z rozliczenia podatkowego.

Jest jednak ważny wyjątek. Jeśli sprzedawca nie umieścił na fakturze obowiązkowej adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”, wtedy wyłączenie wydatku z kosztów podatkowych nie ma zastosowania. Nie oznacza to jednak, że kupujący automatycznie zostaje zwolniony z obowiązku zapłaty w mechanizmie MPP. Jeśli faktura przekracza 15 tys. zł brutto oraz dotyczy towarów lub usług z załącznika nr 15 ustawy o VAT, to obowiązek split payment istnieje nawet wtedy, gdy sprzedawca zapomniał dopisać „mechanizm podzielonej płatności”.

Jeszcze ostrzej wygląda sytuacja przy jednoosobowej działalności gospodarczej. W takim przypadku dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się, ponieważ pojawia się odpowiedzialność karno-skarbowa. A tutaj przepisy przewidują grzywnę nawet do 720 stawek dziennych.

Konsekwencje dla sprzedawcy za wystawienie błędnej faktury

Wiele osób zakłada, że największe ryzyko przy split payment leży po stronie kupującego. Uznają, że to on wykonuje przelew, wybiera rodzaj płatności i finalnie decyduje, czy użyje komunikatu MPP. Problem w tym, że sprzedawca również może dostać po kieszeni. I to całkiem mocno.

Jeżeli faktura spełnia warunki obowiązkowego mechanizmu podzielonej płatności, sprzedający musi umieścić na niej adnotację „mechanizm podzielonej płatności”. Brak takiego oznaczenia traktowany jest jako naruszenie przepisów. Nawet wtedy, gdy sama sprzedaż została normalnie wykazana w deklaracji VAT i podatek został opłacony.

Konsekwencje bywają dotkliwe. Fiskus może ustalić dodatkowe zobowiązanie podatkowe wynoszące 30% kwoty VAT przypadającej na towary lub usługi objęte obowiązkowym MPP. Przy większych fakturach robi się z tego spora suma. Zwłaszcza gdy błąd powtarzał się regularnie i dotyczył kilku dokumentów, a nie jednego przypadku.

Co ważne, urząd nie analizuje tutaj wyłącznie samej płatności. Problemem staje się już sam brak odpowiedniej adnotacji na fakturze. Czyli nawet jeśli kontrahent zapłacił całość terminowo i wszystko zostało rozliczone, formalny błąd nadal może zostać wychwycony podczas kontroli.

Jest jednak sytuacja, która działa na korzyść sprzedawcy. Jeśli kupujący mimo braku adnotacji zapłacił fakturę z użyciem mechanizmu podzielonej płatności, sankcja 30% nie zostanie nałożona. Innymi słowy – nabywca może „uratować” wystawcę faktury przed konsekwencjami. Dla wielu firm to dość ważne, bo czasem kontrahenci sami pilnują płatności MPP bardziej niż wystawca dokumentu.

Przy jednoosobowej działalności gospodarczej sytuacja ponownie wygląda trochę inaczej. W takim przypadku dodatkowego zobowiązania podatkowego się nie ustala, ponieważ pojawia się odpowiedzialność karno-skarbowa. A tutaj przepisy przewidują karę grzywny nawet do 180 stawek dziennych za brak wymaganej adnotacji „mechanizm podzielonej płatności”. W praktyce wiele zależy od skali błędów, częstotliwości naruszeń oraz tego, czy przedsiębiorca próbował naprawić problem po jego wykryciu. Jeden brakujący dopisek potrafi później kosztować więcej niż cała wartość usługi księgowej za kilka miesięcy.

Jak kupujący może naprawić błąd?

Moment zorientowania się, że przelew został wykonany zwykłą metodą zamiast przez split payment, zwykle wygląda podobnie. Krótkie sprawdzenie faktury, spojrzenie na adnotację „mechanizm podzielonej płatności” i nagle pojawia się myśl: „no to pięknie ...”. Dobra wiadomość jest taka, że w części przypadków da się jeszcze ograniczyć skutki błędu. Choć dużo zależy od tego, jak szybko został zauważony.

Najczęściej pierwszym ruchem jest po prostu telefon do sprzedawcy z prośbą o zwrot błędnie wykonanego przelewu. Jeśli kontrahent odeśle całą kwotę, kupujący wykonuje płatność jeszcze raz, tym razem już prawidłowo – z użyciem komunikatu MPP. To najczęściej stosowany sposób „naprawienia” problemu, szczególnie gdy błąd został zauważony szybko i obie strony są w kontakcie.

Niektóre firmy próbują kombinować z osobnym przelewem samego VAT-u albo częściowym zwrotem środków. Problem w tym, że mechanizm podzielonej płatności nie działa jak zwykły przelew na osobne konto VAT. Aby płatność została wykonana prawidłowo, trzeba użyć specjalnego komunikatu split payment obejmującego całą kwotę brutto oraz VAT z faktury. Dlatego najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje zwrot całej płatności i wykonanie przelewu od nowa już w mechanizmie MPP.

Istotne znaczenie ma też to, czy sprzedawca prawidłowo rozliczył VAT. Jeśli podatek został wykazany i opłacony, sankcja 30% wobec kupującego nie powinna zostać nałożona.

Jak sprzedający może naprawić błąd?

Sprzedawca zwykle dowiaduje się o problemie trochę przypadkiem. Telefon od księgowej, wiadomość od kontrahenta albo kontrola dokumentów przed wysłaniem JPK. Nagle okazuje się, że faktura powinna zawierać adnotację „mechanizm podzielonej płatności”, ale nikt jej tam nie wpisał.

Jeśli błąd został zauważony szybko, sytuację często da się jeszcze naprawić. Najczęściej wystawia się wtedy fakturę korygującą, tak aby dokument został uzupełniony o obowiązkowy dopisek dotyczący MPP. Samo poprawienie faktury nie załatwia jednak wszystkiego automatycznie. Znaczenie ma również to, w jaki sposób kontrahent opłacił dokument.

Dlatego wielu sprzedawców od razu kontaktuje się z kupującym i informuje go, że płatność powinna zostać wykonana przez mechanizm podzielonej płatności. Jeśli przelew został już wysłany zwykłą metodą, strony często robią prostą operację: sprzedawca oddaje otrzymane środki, a kupujący wykonuje nowy przelew już prawidłowo, przez split payment.

Co ważne, jeśli nabywca mimo braku adnotacji finalnie zapłaci przy użyciu MPP, sankcja 30% VAT u sprzedawcy nie powinna zostać nałożona.

Dużo zależy też od skali problemu. Jedna błędna faktura zwykle wygląda inaczej niż kilkadziesiąt dokumentów wystawianych bez oznaczenia MPP przez kilka miesięcy. Fiskus zwraca uwagę nie tylko na sam błąd, ale również na to, czy przedsiębiorca próbował go naprawić po jego wykryciu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy zwykły przelew zamiast split payment oznacza karę?
Tak, urząd może nałożyć sankcję wynoszącą 30% kwoty VAT przypadającej na transakcję objętą obowiązkowym MPP.

Czy można naprawić błędny przelew bez split payment?
Tak, najczęściej sprzedawca zwraca całą płatność, a kupujący wykonuje nowy przelew już z użyciem mechanizmu MPP.

Czy brak adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” zwalnia z obowiązku MPP?
Nie. Jeśli transakcja spełnia warunki obowiązkowego split payment, obowiązek MPP nadal istnieje nawet bez takiej adnotacji na fakturze.

Czy kupujący traci koszty uzyskania przychodu po zwykłym przelewie?
Tak, płatność wykonana poza obowiązkowym MPP może spowodować wyłączenie wydatku z kosztów podatkowych.

Kiedy sankcja 30% VAT nie zostanie nałożona?
Jeśli sprzedawca prawidłowo rozliczył VAT z tej transakcji, sankcja 30% wobec kupującego nie powinna zostać nałożona.

Czy sprzedawca odpowiada za brak oznaczenia MPP na fakturze?
Tak, brak wymaganej adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” może skutkować sankcją podatkową albo odpowiedzialnością karno-skarbową.

Jaką karę może dostać przedsiębiorca za brak split payment?
Przy jednoosobowej działalności gospodarczej grzywna może wynosić nawet do 720 stawek dziennych.

Czy można zrobić osobny przelew samego VAT-u na rachunek VAT?
Nie działa to jak zwykły przelew bankowy. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje zwrot całej płatności i wykonanie przelewu od nowa w MPP.

Czy korekta faktury naprawia problem z MPP?
Sama korekta faktury nie zawsze wystarcza. Znaczenie ma również sposób wykonania płatności przez kupującego.

Źródło

^{https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00227}

Dowiedz się więcej z naszych pozostałych artykułów: